Het Proces
Mediation bestaat uit een aantal gesprekken tussen beide partijen, onder leiding van een mediator. Afhankelijk van de omvang en complexiteit van het conflict zullen tenminste twee à drie gesprekken gevoerd worden van elk ongeveer twee tot drie uur. In het eerste gesprek worden de 'spelregels' uitgelegd. Zo moeten partijen bereid zijn naar elkaar te luisteren en in staat zijn op zoek te gaan naar oplossingen (onderhandelingsbereidheid). Ook moeten partijen elkaar iets kunnen bieden wat onderhandelbaar is (onderhandelingsruimte).
Partijen gaan op basis van vrijwilligheid in mediation, hetgeen betekent men op elk moment of elke fase daarin kan besluiten de mediation te beëindigen.
Dit wil overigens niet zeggen dat deelname enkel vrijblijvend is: zodra partijen besluiten samen een mediation te doen, ontstaat er wel een inspanningsverplichting: partijen móeten het geschil willen oplossen.
Het mediationproces doorloopt een aantal fasen die hieronder kort worden benoemd.
Fase 1 De voorbereiding
In deze fase wordt de procedure uitgelegd die gevolgd gaat worden en worden werkafspraken gemaakt. Nadrukkelijk wordt hier stilgestaan bij het feit dat naast vrijwilligheid en vrijheid in besluitvorming (autonomie) mediation ook gekenmerkt wordt door vertrouwelijkheid
Partijen, dus ook de mediator, verbinden zich vooraf tot geheimhouding. Zie hiervoor het NMI Mediation Reglement.
De mediator bespreekt met partijen hun keuze voor mediation, de voorwaarden en spelregels.
De hierover gemaakte afspraken, zoals de vertrouwelijkheid, geschatte tijdsduur, de kosten en de verdeling daarvan, worden in een mediationovereenkomst vastgelegd en door alle partijen ondertekend.
Daarna gaat de feitelijke bemiddeling van start.
Fase 2 Wat is het probleem
Partijen gaan in deze fase aan de slag om vast te stellen wat het probleem is waaraan men wil gaan werken en stellen zich daarbij actief op.
De mediator stimuleert hen tot overleg, waarbij de formele standpunten worden verkend.
Fase 3 Belangen en behoeftes
Als eenmaal de conflictkwestie helder is, zal in de volgende fase op zoek gegaan worden naar de belangen van partijen; zowel de individuele, afzonderlijke belangen als de gemeenschappelijke belangen. Deze worden geïnventariseerd, geordend en er wordt een rangorde aan toegekend.
Fase 4 Oplossingen
De mediator begeleidt partijen bij het creatief zoeken naar oplossingen en het uiteindelijk kiezen van de best bruikbare, passende oplossing. Voorwaarde is dat partijen zelf bepalen hoe de oplossing eruit ziet. Dit levert de beste basis voor een win-win-situatie.
De uiteindelijke uitkomst wordt in een juridisch bindende overeenkomst vastgelegd, de zogenaamde vaststellingsovereenkomst.
Daarmee eindigt de mediation.
